📚 Czytanie uczestniczące o zdrowiu i chorobie – trzy pomysły na książki

Wprowadzanie dziecka z trudnościami komunikacyjnymi w świat książki to zadanie wymagające cierpliwości i pomysłowości. Nie wystarczy po prostu podać tekst – trzeba go dostosować do poziomu rozumienia treści, zainteresowań i możliwości komunikacyjnych dziecka.

Czytanie uczestniczące świetnie się tutaj sprawdza, ponieważ pozwala dziecku aktywnie brać udział w lekturze – wskazywać, uzupełniać, powtarzać, decydować. Dzięki temu książka staje się doświadczeniem interaktywnym, a nie jedynie biernym słuchaniem.

Dziś, w oparciu o tematykę zdrowia i choroby, przedstawię trzy teksty, które możesz wykorzystać podczas zajęć – każdy na innym poziomie trudności i z innym celem dydaktycznym.

J. Brzechwa "Katar"

To jedna z moich ulubionych propozycji, bo wywołuje u dzieci wiele radości i daje ogrom możliwości zabawy intonacją.

Jak przygotować książkę?

Na każdej stronie umieszczamy ilustrację z fragmentem wiersza.
Pod spodem, w zakrytym okienku, zapisujemy frazę „A psik!”.
Nauczyciel czyta wiersz, otwiera zakładkę i odczytuje zapisany zwrot – raz głośno, raz cicho, czasem szybko, czasem wolno.
Po kilku stronach inicjatywę przejmują dzieci – ich zadaniem jest otwieranie okienka i powtarzanie „A psik!”.

🔹 Co rozwija?

koncentrację i wytrwałość (dziecko czeka na swoją kolej),
uważność słuchową,
umiejętność powtarzania schematu,
radość z poczucia kontroli i wpływu na przebieg lektury.

J. Tuwim "Recepta na zdrowie"

Ten wiersz to świetny materiał do rozmów o tym, co pomaga zachować zdrowie.

Jak pracujemy?

Dziecko uczestniczy w czytaniu poprzez wskazywanie symboli PCS i ilustracji.
Wprowadzamy elementy naśladowania ruchów i dźwięków (np. podskakiwanie, bieganie, klaskanie).
Zwracamy uwagę na liczebniki – wiersz daje okazję, by utrwalić liczenie do sześciu.
Uczymy się pojęcia następstwa: „najpierw – potem”.

🔹 Co rozwija?

świadomość zdrowych nawyków,
umiejętność liczenia i porządkowania czynności,
naśladowanie i koordynację ruchową,
budowanie prostych zdań z użyciem symboli.

H. Bechlerowa "Lekarstwo misia"

To propozycja dla młodszych dzieci, ale z powodzeniem sprawdzi się także w grupie uczniów z dużymi trudnościami komunikacyjnymi.

Jak wygląda książka?

Główny bohater – miś – jest chory.
Zadaniem dziecka jest „leczyć” misia, czyli wybierać kolejne elementy z zestawu i sprawdzać, czy są odpowiednim lekarstwem.
Problem w tym, że miś nie akceptuje wszystkich propozycji – dziecko musi szukać dalej.
Całość można wzbogacić o pluszowego misia, który stanie się bohaterem zajęć.

🔹 Co rozwija?

rozumienie objawów choroby,
umiejętność stawiania prostych „diagnoz”,
logiczne myślenie przy wyborze lekarstwa,
poczucie sprawstwa i humor sytuacyjny.

Każdy z opisanych materiałów pokazuje, że książka może być narzędziem aktywizującym, a nie tylko treścią do wysłuchania.

„Katar” uczy schematu, rytmu i skupienia.
„Recepta na zdrowie” wprowadza wiedzę o zdrowych nawykach.
„Lekarstwo misia” daje okazję do zabawy i ćwiczeń w podejmowaniu decyzji.

Dzięki takim formom czytania uczestniczącego dziecko ćwiczy uwagę, mowę, rozumienie, a także społeczne umiejętności komunikacyjne – i to wszystko w atmosferze zabawy i śmiechu.