Jak odmierzam czas

Umiejętność korzystania z zegara to dla dziecka ogromny krok w stronę samodzielności. Dzięki niej uczy się zarządzać czasem, planować i rozumieć rytm codziennych wydarzeń. Dla wielu dzieci, szczególnie z niepełnosprawnością intelektualną, opanowanie tej umiejętności może być trudne i wymaga dodatkowego wsparcia.

Kluczem jest cierpliwość, stopniowe wprowadzanie kolejnych treści i dostosowanie ćwiczeń do możliwości dziecka. Dlatego przygotowałam plan nauki w 10 krokach – od prostych rytmów aż po samodzielne odczytywanie minut.

Etapy nauki odmierzania czasu w 10 krokach:

1. Rytmy: regularność i powtarzalność

Cel: Dziecko uczy się dostrzegać regularne następstwo aktywności

👉Ćwiczenia:

układanie wzorów 2–3-elementowych i ich kontynuacja,
odtwarzanie prostych rytmów wystukanych przez dorosłego,
powtarzanie krótkich sekwencji ruchowych.

To wprowadza dziecko w świat powtarzalności i przewidywalności.

2. Przenoszenie rytmu na różne formy

Cel: Dziecko uczy się, że rytm można przenosić na różne aktywności.

👉 Ćwiczenia:

wyklaskiwanie rytmu i układanie go z klocków,
zamiana sekwencji ruchowej na układ z klocków (i odwrotnie).

Dzięki temu dziecko rozwija elastyczność myślenia i uogólnianie wzorców.

3. Następstwo dnia i nocy

Cel: Dziecko odkrywa rytm dnia i nocy oraz ciągłość czasu.

👉 Ćwiczenia:

układanie symboli dnia i nocy na kole,
dopasowywanie czynności (śniadanie, obiad, sen) do odpowiedniej pory,
rozmowy o tym, co dzieje się rano, w południe, wieczorem i w nocy.

To uczy dziecko podstawowych pojęć czasowych.

4. Siedem dni tygodnia

Cel: Kolejny krok to nazwy i kolejność dni tygodnia.

👉 Ćwiczenia:

układanie dni tygodnia na kole i dostrzeganie ich powtarzalności,
zaznaczanie w kalendarzu, który dzień minął, który trwa i który będzie jutro.

Tu rozwijamy poczucie rytmu tygodniowego.

Sprawdź wpis Poznajemy dni tygodnia

5. Dwanaście miesięcy w roku

Cel: Dziecko uczy się nazw i kolejności miesięcy oraz łączy je z porami roku.

👉 Ćwiczenia:

układanie miesięcy w kolejności w ramach danej pory roku,
zaznaczanie w kalendarzu aktualnego miesiąca i pory roku.

To rozwija świadomość cykliczności w dłuższej perspektywie czasu.

Sprawdź wpis Poznajemy kalendarz

6. Poznanie sposobów mierzenia czasu

Cel: Dziecko poznaje sposoby odmierzania czasu.

👉 Ćwiczenia:

prezentacja narzędzi: kalendarz, zegar, minutnik, klepsydra, timer,
korzystanie z minutników do odmierzania czasu aktywności,
codzienne „ćwiczenia kalendarzowe” z pojęciami: wczoraj, dziś, jutro.

7. Poznanie cyfr na tarczy zegara

Cel: Dziecko uczy się rozpoznawać cyfry od 1 do 12.

👉 Ćwiczenia:

dopasowywanie takich samych cyfr,
porządkowanie ich w kolejności rosnącej,
uzupełnianie brakujących cyfr w szeregu,
przeliczanie na konkretach i wskazywanie liczebników.

8. Poznanie wskazówek zegara

Cel: Czas na poznanie różnicy między wskazówką godzinową a minutową.

👉 Ćwiczenia:

pokazanie wskazówek w różnych kolorach,
zabawa zegarem z ruchomymi wskazówkami,
dopasowywanie wskazówek do podanych godzin.

9. Odczytywanie pełnych godzin

Cel: Dziecko uczy się odczytywać godziny „na pełną”.

👉 Ćwiczenia:

ustawianie wskazówek na pełne godziny i ich nazywanie,
quizy typu „Która jest godzina?”,
dopasowywanie godzin do codziennych czynności (np. „O 8:00 śniadanie”).

10. Odczytywanie minut

Cel: Ostatni krok – dziecko odkrywa, że godzina ma 60 minut, a każda liczba na tarczy to kolejne 5 minut.

👉 Ćwiczenia:

pokazanie, jak liczby odpowiadają minutom (1 = 5, 2 = 10 itd.),
rysowanie tarczy podzielonej na segmenty po 5 minut,
zabawy zegarem, w których dziecko przesuwa wskazówkę minutową i obserwuje zmiany.